Czym jest elastan?
Elastan to elastyczne włókno syntetyczne, które często wykorzystuje się w odzieży i bieliźnie. Rzadko spotyka się go w czystej postaci: zazwyczaj łączy się go z bawełną, poliestrem lub nylonem, gdzie już kilka procent wystarcza, by wyraźnie poprawić właściwości tkaniny. Elastan znany jest też pod innymi nazwami: spandex (głównie w krajach anglojęzycznych), Lycra, Dorlastan oraz po prostu stretch.
Jak powstaje elastan?
Elastan powstaje w procesie chemicznym. Zaczyna się od płynnego tworzywa, poliuretanu (PUR). Ciecz jest przepychana przez sitko z maleńkimi otworami, tworząc długie, cienkie nici, które twardnieją, gdy tylko trafią do kąpieli chemicznej. Następnie nici przeciąga się przez podgrzane walce, aby były bardziej elastyczne, a na koniec podgrzewa i schładza, aby zachowały stabilną strukturę, a jednocześnie rozciągliwość. Produktem końcowym jest szpula przędzy gotowa do wykorzystania w odzieży, na przykład w jeansach stretch, koszulkach T-shirt i koszulach.
Jakie są zalety i wady elastanu?
Oprócz rozciągliwości elastan zapewnia przede wszystkim trwałość kształtu: tkanina za każdym razem wraca do pierwotnej formy. Dzięki temu ubranie zachowuje dopasowanie, a kolana i łokcie się nie wypychają. Ponadto tekstylia z elastanem są odporne na ścieranie i szybko schną, co sprawdza się w odzieży kąpielowej i sportowej. Z drugiej strony materiał stretch oddycha gorzej niż naturalne tkaniny, takie jak bawełna czy wełna. Elastan jest też wrażliwy na wysoką temperaturę, więc nie pierz odzieży z elastanem w wysokich temperaturach i nie susz jej w suszarce; zbyt gorące pranie to najszybszy sposób, by pozbyć się rozciągliwości. Wreszcie, ze względu na chemikalia używane w produkcji, elastan nie jest najbardziej ekologicznym materiałem, a tkaninę mieszaną trudniej poddać recyklingowi.